Zawsze Darmowa dostawa
Zamówienia telefoniczne 
Selen a Hashimoto - dlaczego jest tak ważny?
Spis treści
1. Wstęp
Selen jest istotnym mikroelementem wpływającym na prawidłowe funkcjonowanie tarczycy. Odgrywa ważną rolę w produkcji hormonów tarczycy, ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym oraz regulacji procesów zapalnych w organizmie. W przypadku osób chorujących na chorpbę Hashimoto odpowiednia podaż selenu może wspierać pracę tarczycy i pomagać w zmniejszeniu aktywności procesu autoimmunologicznego. W artykule wyjaśniamy, dlaczego selen jest tak istotny oraz jak w praktyce zadbać o jego właściwy poziom w diecie.
2. Czym jest selen i jaką pełni rolę w organizmie
Selen jest pierwiastkiem śladowym, co oznacza, że organizm potrzebuje go w niewielkich ilościach, jednak jego znaczenie dla zdrowia jest bardzo duże. Wchodzi w skład wielu enzymów zwanych selenoproteinami, które odpowiadają między innymi za ochronę komórek przed uszkodzeniami oksydacyjnymi.
Najważniejsze funkcje selenu obejmują:
-
wspieranie układu odpornościowego,
-
działanie antyoksydacyjne,
-
udział w metabolizmie hormonów tarczycy,
-
ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym,
-
wspomaganie procesów przeciwzapalnych.
Selen jest również ważny dla prawidłowej pracy układu nerwowego i odpornościowego.
-Jarosz M. i wsp., Normy żywienia dla populacji Polski, NIZP-PZH, 2020.
-Interna Szczeklika 2023, Medycyna Praktyczna.
-Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ), www.ncez.pzh.gov.pl
3. Dlaczego tarczyca potrzebuje selenu
Tarczyca jest jednym z narządów o najwyższym stężeniu selenu w organizmie. Wynika to z faktu, że selen bierze udział w procesie przekształcania hormonów tarczycy.
Hormony tarczycy produkowane są głównie w postaci tyroksyny (T4). Aby mogły działać w organizmie, muszą zostać przekształcone w bardziej aktywną formę trójjodotyroninę (T3). Proces ten odbywa się dzięki enzymom zależnym od selenu. Dodatkowo selen chroni komórki tarczycy przed stresem oksydacyjnym, który powstaje podczas produkcji hormonów. Dzięki temu pomaga ograniczać uszkodzenia komórek gruczołu tarczowego.
-Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne, zalecenia kliniczne dotyczące chorób tarczycy, 2022.
-Interna Szczeklika 2023.
-Medycyna Praktyczna artykuły przeglądowe dotyczące selenu w chorobach tarczycy.
4. Selen a Hashimoto – wpływ na przeciwciała
W chorobie Hashimoto układ odpornościowy wytwarza przeciwciała przeciwko komórkom tarczycy. Najczęściej oznacza się:
-
przeciwciała anty-TPO
-
przeciwciała anty-TG
Badania wskazują, że odpowiednia podaż selenu może przyczyniać się do obniżenia poziomu przeciwciał anty-TPO u części pacjentów z Hashimoto. Wynika to z działania przeciwzapalnego i antyoksydacyjnego tego pierwiastka. Nie oznacza to jednak, że selen jest lekiem na Hashimoto. Może natomiast stanowić element wspierający terapię.
-Interna Szczeklika 2023.
-Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne 2022.
-Medycyna Praktyczna - Selen w chorobach autoimmunologicznych tarczycy.
5. Objawy niedoboru selenu
Niedobór selenu może wpływać na funkcjonowanie wielu układów organizmu. W kontekście chorób tarczycy jego niski poziom może nasilać zaburzenia hormonalne.
Objawy niedoboru mogą obejmować:
-
przewlekłe zmęczenie,
-
obniżoną odporność,
-
pogorszenie kondycji włosów i paznokci,
-
problemy z koncentracją,
-
zaburzenia pracy tarczycy.
Warto podkreślić, że objawy te są niespecyficzne i mogą mieć różne przyczyny.
-Jarosz M., Normy żywienia dla populacji Polski, 2020.
-NCEŻ - mikroelementy w diecie.
-Interna Szczeklika 2023.
6. Produkty bogate w selen
Najlepszym źródłem selenu jest zbilansowana dieta. Do produktów szczególnie bogatych w ten pierwiastek należą:
-
orzechy brazylijskie,
-
ryby morskie,
-
owoce morza,
-
jaja,
-
mięso drobiowe,
-
produkty pełnoziarniste,
-
nasiona i orzechy.
Warto pamiętać, że zawartość selenu w produktach roślinnych zależy od ilości tego pierwiastka w glebie.
-Jarosz M., Normy żywienia dla populacji Polski, 2020.
-NCEŻ - źródła mikroelementów w diecie.
-Medycyna Praktyczna - mikroelementy w żywieniu.
7. Czy warto suplementować selen przy Hashimoto
Decyzja o suplementacji powinna być podejmowana indywidualnie i najlepiej po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem. W niektórych przypadkach suplementacja może być pomocna, szczególnie gdy występują niedobory.Najczęściej stosowane dawki w badaniach klinicznych wynosiły około 100–200 µg selenu dziennie. Jednak długotrwałe przyjmowanie wysokich dawek bez kontroli może jest niewskazane.
-Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne 2022.
-Interna Szczeklika 2023.
-Medycyna Praktyczna - suplementacja selenu w chorobach tarczycy.
7. Czy nadmiar selenu może być szkodliwy
Choć selen jest ważnym składnikiem diety, jego nadmiar może być szkodliwy.
Objawy nadmiaru selenu mogą obejmować:
-
wypadanie włosów,
-
łamliwość paznokci,
-
problemy żołądkowo-jelitowe,
-
metaliczny posmak w ustach.
Dlatego suplementacja powinna być stosowana ostrożnie i zgodnie z zaleceniami specjalisty.
-Jarosz M., Normy żywienia dla populacji Polski, 2020.
-NCEŻ - suplementacja mikroelementów.
-Interna Szczeklika 2023.
8. Podsumowanie
Selen odgrywa istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy. Wspiera przemiany hormonów tarczycy, działa przeciwzapalnie i pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym. U osób z Hashimoto odpowiednia podaż tego pierwiastka może wspierać terapię i poprawiać funkcjonowanie organizmu. Najlepszym sposobem na utrzymanie prawidłowego poziomu selenu jest zbilansowana dieta bogata w produkty naturalnie zawierające ten pierwiastek. Suplementację warto rozważyć indywidualnie i po konsultacji ze specjalistą.
9. Bibliografia
-Jarosz M. i wsp., Normy żywienia dla populacji Polski, NIZP-PZH, 2020.
-Interna Szczeklika 2023, Medycyna Praktyczna.
-Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne, zalecenia kliniczne dotyczące chorób tarczycy, 2022.
-Medycyna Praktyczna - artykuły przeglądowe dotyczące selenu w chorobach tarczycy.
-Jarosz M., Normy żywienia dla populacji Polski, 2020.
-Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne 2022.
-Medycyna Praktyczna - Selen w chorobach autoimmunologicznych tarczycy.
