Dlaczego ciągle marzniesz, mimo że jest ciepło?

Spis treści 

1. Wstęp

2. Jak organizm reguluje temperaturę

3. Wpływ stylu życia na uczucie zimna

4. Zaburzenia hormonalne i niedokrwistość

5. Krążenie, układ nerwowy i marznięcie kończyn

6. Samoobserwacja – co mówi codzienność

7. Kiedy konieczna jest konsultacja lekarska

8. Podsumowanie

9.  Bibliografia

1. Wstęp

Uczucie zimna, gdy inni mają komfortową temperaturę, to częsty i często bagatelizowany objaw. Tymczasem z perspektywy fizjologii człowieka marznięcie jest informacją, że organizm ma trudność z utrzymaniem równowagi.

Przyczyny mogą związane z trybem życia - albo zdrowotne. Warto znać jedno i drugie.

2. Jak organizm reguluje temperaturę

Utrzymanie stałej temperatury ciała jest jednym z podstawowych mechanizmów podtrzymujących życie. Odpowiadają za nie:

• mózg (podwzgórze),

• układ nerwowy autonomiczny,

• układ krążenia,

• hormony, przede wszystkim tarczycy,

• dostępność energii z pożywienia.

Gdy organizm odbiera sygnał „jest zimno”, ogranicza oddawanie ciepła i próbuje zwiększyć jego produkcję. Jeśli te mechanizmy są spowolnione lub przeciążone, pojawia się uczucie chłodu mimo ciepłego otoczenia.

-Wróbel P., Termoregulacja u człowieka, Medycyna Praktyczna, 2021

-Konturek S.J., Fizjologia człowieka, Wyd. UJ – rozdziały aktualizowane online (dostęp 2020–2024)

-Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ), „Funkcjonowanie organizmu”, 2023

3. Wpływ stylu życia na uczucie zimna

U wielu osób przyczyna marznięcia ma związek z codziennymi nawykami.

Najczęstsze czynniki:

• nieregularne posiłki lub zbyt niska podaż energii,

• długotrwałe siedzenie i brak ruchu,

• przewlekły stres,

• niedobór snu i brak regeneracji,

• szybkie odchudzanie.

Organizm, który jest w stanie ciągłego „oszczędzania energii”, ogranicza produkcję ciepła, co bardzo często objawia się uczuciem zimna.

-NCEŻ, „Regularność posiłków a zdrowie metaboliczne”, 2022

-Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB, Zasady prawidłowego żywienia, aktualizacja 2020–2024

-Medcyna Praktyczna, „Wpływ snu i zmęczenia na funkcjonowanie organizmu”, 2021

4. Zaburzenia hormonalne i niedokrwistość

Niedoczynność tarczycy

Hormony tarczycy regulują tempo przemiany materii. Ich niedobór powoduje:

• spowolnienie metabolizmu,

• mniejszą produkcję ciepła,

• częste marznięcie, nawet w ciepłych warunkach.

Niedokrwistość (anemia)

Niedobór czerwonych krwinek lub hemoglobiny skutkuje gorszym dotlenieniem tkanek. Organizm szybciej się wychładza, a osoba odczuwa zimno, osłabienie i zmęczenie.

Oba problemy często współistnieją, szczególnie u kobiet.

-Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne, „Zalecenia dotyczące rozpoznawania i leczenia niedoczynności tarczycy”, 2023

-Endokrynologia Polska, „Objawy kliniczne i diagnostyka niedoczynności tarczycy”, 2021

-Medycyna Praktyczna, „Niedokrwistość – przyczyny, objawy i diagnostyka”, 2022

5. Krążenie, układ nerwowy i marznięcie kończyn

Jeśli marznięcie dotyczy głównie dłoni i stóp, przyczyną może być:

• zaburzone krążenie obwodowe,

• nadmierna reakcja naczyń krwionośnych na zimno,

• wpływ stresu na układ nerwowy.

Przykładem jest objaw Raynauda, w którym dochodzi do gwałtownego skurczu naczyń, co powoduje blednięcie, sinienie i uczucie silnego zimna w palcach.

-Reumatologia (Via Medica), „Objaw Raynauda – aktualny przegląd”, 2024

-Medycyna Praktyczna, „Zaburzenia mikrokrążenia – diagnostyka i znaczenie kliniczne”, 2021

6. Samoobserwacja - co mówi codzienność

Zanim wykonasz badania, warto przyjrzeć się własnym objawom:

• kiedy pojawia się marznięcie (rano, między posiłkami, wieczorem),

• czy nasila się przy zmęczeniu lub stresie,

• czy ustępuje po ciepłym posiłku,

• czy poprawia się po lekkim ruchu,

• jak wygląda regularność snu i jedzenia.

Systematyczna obserwacja bywa kluczowa w odróżnieniu problemów stylu życia od choroby.

-Medycyna Praktyczna, „Znaczenie wywiadu i obserwacji objawów w internie”, 2021

-NCEŻ, „Jak obserwować sygnały wysyłane przez organizm”, 2023

7. Kiedy konieczna jest konsultacja lekarska

Konsultacja z lekarzem jest wskazana, gdy:

• marznięcie jest nasilone i długotrwałe,

• towarzyszą mu inne objawy ogólne (osłabienie, duszność, kołatanie serca),

• pojawiają się zmiany koloru skóry palców,

• następują niezamierzone zmiany masy ciała.-

-Medycyna Praktyczna, „Objawy ogólne wymagające diagnostyki”, 2023

8. Podsumowanie

Ciągłe marznięcie nie jest fanaberią.
To czytelny sygnał ostrzegawczy, że organizm:

• ma trudność z regulacją temperatury,

• może być przeciążony, niedożywiony energetycznie,

• albo wymaga diagnostyki w kierunku zaburzeń hormonalnych, krwi lub krążenia.

Zamiast ten sygnał ignorować, warto potraktować go jako informację o realnych potrzebach ciała.

9. Bibliografia

• Wróbel P., Termoregulacja u człowieka, Medycyna Praktyczna, 2021

• Konturek S.J., Fizjologia człowieka, Wyd. UJ – rozdziały aktualizowane online (dostęp 2020–2024)

• Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ), „Funkcjonowanie organizmu”, 2023

• NCEŻ, „Regularność posiłków a zdrowie metaboliczne”, 2022

• Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB, Zasady prawidłowego żywienia, aktualizacja 2020–2024

• Medycyna Praktyczna, „Wpływ snu i zmęczenia na funkcjonowanie organizmu”, 2021

• Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne, „Zalecenia dotyczące rozpoznawania i leczenia niedoczynności tarczycy”, 2023

• Endokrynologia Polska, „Objawy kliniczne i diagnostyka niedoczynności tarczycy”, 2021

• Medycyna Praktyczna, „Niedokrwistość – przyczyny, objawy i diagnostyka”, 2022

• Medycyna Praktyczna, „Znaczenie wywiadu i obserwacji objawów w internie”, 2021

• NCEŻ, „Jak obserwować sygnały wysyłane przez organizm”, 2023