Czy godziny jedzenia mają znaczenie?

Spis treści

  1. Wstęp
  2. Czy pora jedzenia wpływa na odchudzanie?
  3. Najważniejszy czynnik - bilans kaloryczny
  4. Rytm dobowy a jedzenie
  5. Jedzenie wieczorem - czy tuczy?
  6. Regularność posiłków - czy ma znaczenie?
  7. Jak najlepiej rozłożyć posiłki w ciągu dnia
  8. Podsumowanie
  9. Bibliografia

1. Wstęp

Będąc na diecie zastanawiamy się, czy godziny jedzenia mają wpływ na masę ciała. Popularne są przekonania, że jedzenie po 18:00 powoduje tycie albo że trzeba jeść co 3 godziny, aby schudnąć.

Temat jest bardziej złożony. Organizm człowieka działa według określonych mechanizmów fizjologicznych, a nie prostych zasad dostosowanych do godziny. 

W tym artykule wyjaśniamy, jak jest w oparciu o aktualne zalecenia żywieniowe.

-Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej

-Jarosz M. (red.), Normy żywienia dla populacji Polski, NIZP-PZH, 2020

2. Czy pora jedzenia wpływa na odchudzanie?

Godziny jedzenia mogą mieć pewne znaczenie, ale nie są czynnikiem wpływającym na masę ciała. Najważniejsze jest to, ile energii dostarczamy organizmowi w ciągu dnia. Jeśli ilość kalorii przekracza zapotrzebowanie, dochodzi do przyrostu masy ciała niezależnie od pory spożywania posiłków. Jednocześnie pora jedzenia może wpływać na apetyt, poziom energii oraz łatwość utrzymania diety.

-NCEŻ -„Bilans energetyczny i masa ciała”

-NIZP-PZH - materiały edukacyjne dotyczące żywienia

3. Najważniejszy czynnik - bilans kaloryczny

Podstawą kontroli masy ciała jest bilans kaloryczny, czyli różnica między ilością energii spożywanej a wydatkowanej. Organizm nie rejestruje konkretnych godzin jedzenia, lecz całkowitą ilość dostarczonej energii. Oznacza to, że można jeść późno i chudnąć, jeśli utrzymywany jest deficyt kaloryczny. Z drugiej strony, nawet jedząc regularnie można przybierać na wadze, jeśli kalorii jest za dużo.

-NCEŻ - „Zapotrzebowanie energetyczne człowieka”

-Jarosz M., Normy żywienia dla populacji Polski, NIZP-PZH

4. Rytm dobowy a jedzenie

Organizm człowieka funkcjonuje zgodnie z rytmem dobowym, który wpływa na wiele procesów, w tym metabolizm i trawienie.

W ciągu dnia organizm jest bardziej aktywny metabolicznie, natomiast wieczorem przygotowuje się do odpoczynku. Dlatego ciężkie posiłki spożywane późno mogą powodować:

  • uczucie ciężkości,
  • problemy ze snem,
  • gorsze samopoczucie.

Nie oznacza to jednak, że jedzenie wieczorem powoduje tycie.

-NCEŻ - „Rytm dobowy a zdrowie”

-Ministerstwo Zdrowia - materiały edukacyjne

5. Jedzenie wieczorem - czy tuczy?

Jedzenie wieczorem samo w sobie nie powoduje przyrostu masy ciała. Problem pojawia się wtedy, gdy wieczorne posiłki są:

  • zbyt kaloryczne,
  • niekontrolowane,
  • częścią podjadania.

Zazwyczaj największą ilość kalorii  spożywamy właśnie wieczorem, co może prowadzić do nadwyżki energetycznej.  

-NCEŻ - „Czy jedzenie wieczorem tuczy?”

-NFZ - materiały edukacyjne dotyczące diety

6. Regularność posiłków - czy ma znaczenie?

Regularność posiłków może wspierać utrzymanie prawidłowej diety, ale nie jest konieczna dla redukcji masy ciała. Jedzenie o stałych porach może pomóc:

  • kontrolować głód,
  • unikać napadów objadania się,
  • utrzymać stabilny poziom energii.

Jednak liczba posiłków powinna być dostosowana indywidualnie nie ma jednego modelu idealnego dla wszystkich.

-NCEŻ - „Regularność posiłków a zdrowie”

-Instytut Żywności i Żywienia - materiały edukacyjne

7. Jak najlepiej rozłożyć posiłki w ciągu dnia

Najlepszy sposób odżywiania to taki, który jest dopasowany do stylu życia i możliwy do utrzymania w dłuższym czasie. W praktyce oznacza to:

  • jedzenie wtedy, gdy pojawia się głód,
  • unikanie bardzo długich przerw między posiłkami,
  • utrzymywanie względnej regularności.

Dla wielu osób dobrze sprawdza się model 3-4 posiłków dziennie oraz ostatni posiłek spożywany kilka godzin przed snem, ale nie jest to obowiązkowa zasada.

-NCEŻ - „Zasady zdrowego żywienia”

-Jarosz M., Piramida zdrowego żywienia i aktywności fizycznej

8. Podsumowanie

Godziny jedzenia mają znaczenie, ale  w procesie odchudzania najważniejsze są:

  • bilans kaloryczny,
  • jakość diety,
  • styl życia.

Jedzenie wieczorem nie tuczy, jeśli całkowita ilość kalorii w ciągu dnia jest odpowiednia.

  • NCEŻ - materiały ogólne
  • NIZP-PZH -„Normy żywienia dla populacji Polski”
  • NFZ - poradniki zdrowego stylu życia

9. Bibliografia

-Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej 

-Jarosz M. (red.), Normy żywienia dla populacji Polski, NIZP-PZH, 2020

-NCEŻ - „Bilans energetyczny i masa ciała”

-NIZP-PZH - materiały edukacyjne dotyczące żywienia

-Jarosz M., Normy żywienia dla populacji Polski, NIZP-PZH

-NCEŻ - „Rytm dobowy a zdrowie”

-Ministerstwo Zdrowia -materiały edukacyjne

-Instytut Żywności i Żywienia - materiały edukacyjne

-NCEŻ - „Zasady zdrowego żywienia”

-Jarosz M., Piramida zdrowego żywienia i aktywności fizycznej