Co oznaczają E- dodatki w żywności? Czy są szkodliwe?
Spis treści
- Wstęp
- Czym są E - dodatki
- Dlaczego stosuje się dodatki do żywności
- Jak powstaje lista E-dodatków
- Czy E-dodatki są bezpieczne
- Podział E-dodatków - co oznaczają numery
- Naturalne vs syntetyczne dodatki
- Najbardziej kontrowersyjne E-dodatki
- Jak rozpoznawać E-dodatki w składzie
- E-dodatki a dieta na co dzień
- Czy trzeba unikać E-dodatków
- Podsumowanie
- Bibliografia
1. Wstęp
Czytając etykiety produktów spożywczych, można natknąć się na oznaczenia takie jak:E330, E621, E100. Dla wielu osób wyglądają one jak chemiczne dodatki które automatycznie budzą niepokój.
Pojawia się przekonanie że to coś szkodliwego. Tymczasem rzeczywistość jest bardziej złożona. Nie wszystkie dodatki są złe a część z nich to substancje, które spożywamy od lat, nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Ważne jest aby zrozumieć czym są E-dodatki i jaką pełnią funkcję.
-Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ), Dodatki do żywności, ncez.pzh.gov.pl
-Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1333/2008
2. Czym są E-dodatki
E-dodatki to substancje dodawane do żywności w celu poprawy jej właściwości. Mogą one:
- przedłużać trwałość
- poprawiać smak
- nadawać kolor
- stabilizować konsystencję
Litera „E” oznacza że dany dodatek został zatwierdzony w Unii Europejskiej czyli przeszedł ocenę bezpieczeństwa. Na szczęście nie są to przypadkowe substancje dodawane do żywności.
-NCEŻ, Substancje dodatkowe w żywności
3. Dlaczego stosuje się dodatki do żywności
Współczesna żywność musi spełniać wiele wymagań tajich jak:
- mieć długi termin przydatności
- dobrze wyglądać
- smakować powtarzalnie
- być łatwa w przechowywaniu
Bez dodatków:
- wiele produktów szybko by się psuło
- nie nadawałoby się do transportu
- miałoby gorszą jakość.
Dodatki takie jak:
- konserwanty - chronią przed psuciem
- emulgatory - łączą składniki
- barwniki - poprawiają wygląd
To sprawia, że żywność jest atrakcyjniejsza dla konsumenta.
- NCEŻ, Technologia żywności i dodatki
4. Jak powstaje lista E-dodatków
Każdy dodatek zanim trafi do żywności:
- przechodzi badania
- jest oceniany pod kątem bezpieczeństwa
- ma określone dopuszczalne dawki
Proces obejmuje:
- badania toksykologiczne
- analizę wpływu na zdrowie
- określenie ADI (dopuszczalne dzienne spożycie)
Dopiero wtedy może zostać dopuszczony do użycia.
5. Czy E-dodatki są bezpieczne
W umiarkowanych ilościach są uznawane za bezpieczne, ponieważ
- mają określone limity
- są kontrolowane
- są stale monitorowane
Niestety problem pojawia się, gdy dieta opiera się na produktach wysoko przetworzonych a spożycie dodatków jest bardzo wysokie.
6. Podział E-dodatków - co oznaczają numery
Numery E-dodatków nie są przypadkowe. Oznaczają grupę funkcjonalną:
- E100–E199 - barwniki
- E200–E299 -- konserwanty
- E300–E399 - przeciwutleniacze
- E400–E499 - stabilizatory i emulgatory
- E500–E599 - regulatory kwasowości
- E600–E699 - wzmacniacze smaku
Dzięki takiej klasyfikacji można się szybko zorientować, do czego służy dany dodatek
-NCEŻ, Podział dodatków do żywności
7. Naturalne vs syntetyczne dodatki
Wiele z nas jest przekonanych że E-dodatki są sztuczne. To nieprawda. Przykładami naturalnych dodatków są:
- E300 - witamina C
- E160a - beta-karoten
- E406 - agar
Są też dodatki syntetyczne produkowane przemysłowo ale nadal kontrolowane. Warto zaznaczyć, że nie wszystko, co ma „E”, jest złe.
-NCEŻ, Źródła dodatków do żywności
8. Najbardziej kontrowersyjne E-dodatki
Niektóre dodatki takie jak E621 (glutaminian sodu), barwniki i konserwanty budzą kontrowersje. Powodem mogą być:
- możliwe reakcje u wrażliwych osób
- dyskusje naukowe
- nadmierne spożycie
Nleży zaznaczyć że nie są szkodliwe dla wszystkich.
9. E-dodatki a dieta na co dzień
W rzeczywistości nie da się całkowicie uniknąć dodatków. I nie ma takiej potrzeby. I nie ma takiej potrzeby. Ważne jest aby:
- ograniczyć produkty wysoko przetworzone
- wybierać prosty skład
- zachować równowagę
Jeśli dieta opiera się na warzywach, owocach i prostych produktach dodatki nie stanowią dużego problemu.
- NCEŻ, Zdrowe odżywianie na co dzień
10. Czy trzeba unikać E-dodatków
Nie trzeba eliminować wszystkich dodatków. Lepszym pomysłem jest ograniczenie produktów przetworzonych. Najważniejsze aby patrzeć na całość diety i mieć świadomość tgo co jemy bo zdrowa dieta to równowaga, a nie perfekcja.
-NCŻ, Podejście do zdrowego żywienia
11. Podsumowanie
E-dodatki to dodatki technologiczne, kontrolowane i w większości bezpieczne. Problemem nie są dodatki tylko nadmiar przetworzonej żywności.
12. Bibliografia
-Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ), Dodatki do żywności, ncez.pzh.gov.pl
-Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1333/2008
-NCEŻ, Substancje dodatkowe w żywności
-NCEŻ, Technologia żywności i dodatki